Mostrando entradas con la etiqueta Paula. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Paula. Mostrar todas las entradas

jueves, 31 de mayo de 2012

Sentencia mayo


Sala Segunda. STC 110/2000, de 5 de mayo de 2000


RESUMEN DE LOS HECHOS

El 9 de julio de 1900, Pedro López Ros (nacido el 4 de mayo de 1951 y sin antecedentes penales) publicó en la sección de opinión de La Opinión un artículo que desprestigiaba a José Antonio Albalejo Lucas, Alcalde de San Pedro del Pinatar desde 1983 hasta 1991 y Senador, bajo el título "El senador rompenidos." En este artículo se critica sus malos modales hacia unos ecologistas (Grupo naturalista Mar Menor) que pertendían preservar unos carrizales. Los jóvenes denunciaron ante la Agencia Regional de Medio Ambiente el trato recibido (llegó a llamarles "basura") y especificaron que sólo buscaban el bienestar de las aves de los carrizales. No pretendían para las obras que se llevarían a cabo en los mismos, sino cesarlos temporalmente mientras anidaban los animales, y se deja entrever una posible acusación de incendio hacia el alcalde. En el artículo también se cita una frase del alcalde ("los socialistas quieren que les paguemos todas sus queridas, y nosotros defendemos que cada uno se pague su querida, porque a todos nos gusta tenerla") y termina con un "viva España" que perfectamente se puede interpretar irónicamente.
Una vez condenado, la Sección Tercera de la Audiencia Provincial de Murcia desestima el recurso de apelación y lo condenó por desacato. Se le impuso una pena de un mes y un día de arresto mayor, cien mil pesetas de multa con diez días de arresto sustitutorio, accesorias de suspensión de la facultad de ejercer la profesión o el oficio de periodista en los medios de comunicación escrita, y de suspensión de los derechos de sufragio activo y pasivo (en ambos casos durante el tiempo de la condena), así como el pago de todas las costas causadas en las presentes actuaciones, y el abono al querellante de la suma de 300.000 pesetas más los intereses legales correspondientes.
En la demanda de amparo, se alega lesión de los derechos a la libertad de expresión e información [arts. 20.1 a) y d) CE] y de la presunción de inocencia, y se considera que la condena no debió ser la que fue al ser su actuación constitucionalmente justificada. Para defenderse, el periodísta afirma que la información proporcionada era veraz y pide la nulidad de la sentencia en la que se le acusa escudándose en la libertad de opinión.
El Ministerio Fiscal analiza el caso y determina que el conflicto que subyace en la pretensión de amparo se produce entre la libertad de información y el derecho al honor. Se denega la desestimación de la demanda de amparo propuesta por Albaladejo.

ARGUMENTACIÓN JURÍDICA

De las dos vulneraciones de derechos fundamentales que se aducen en el recurso de amparo -derecho a la presunción de inocencia (art. 24.2 CE) y derecho a la libertad de expresión e información (art. 20.1 CE)-, procede analizar la segunda de ellas por ser la primera muy genérica y basarse en la siguiente.
El acusado dice que se limitó a exteriorizar una opinión crítica sobre el ejercicio de funciones públicas -las que corresponden al Sr. Albaladejo por su condición de Alcalde-, formulada en un contexto de hechos veraces. Frente a este, el Ministerio Fiscal y Albaladejo afirman que la conducta no puede ampararse en el ejercicio de los derechos reconocidos en el Art. 20.1 CE, ya que los hechos imputados afectan al honor y a la buena fama del querellante. Por tanto todas las pretensiones en conflicto en este proceso constitucional, la del recurrente y las que a ella se oponen, se consideran amparadas en derechos fundamentales (libertad de expresión e información frente a derecho al honor). La solución de la cuestión planteada exige determinar los límites recíprocos entre dichos derechos.
Se puede considerar justa la condena a Pedro López, ya que "las personas que ostentan un cargo de autoridad pública, o las que poseen relieve político, ciertamente se hallan sometidas a la crítica en un Estado democrático. Pero ello no significa en modo alguno que, en atención a su carácter público, dichas personas queden privadas de ser titulares del derecho al honor que el art. 18.1 CE garantiza"
Así, se pretende determinar si la interpretación de la norma penal hecha por los órganos judiciales es compatible con el contenido constitucional de las libertades de expresión e información y si la condena penal impugnada constituye o no una decisión constitucionalmente legítima. Para ello, es necesario saber si es justo el artículo de opinión publicado por el periodista acusado.
Los órganos judiciales han justificado la condena del recurrente señalando que el artículo publicado constituye un delito de desacato calumnioso -fundamento jurídico 2 de la Sentencia de 21 de febrero de 1996, dictada por el Juez de lo Penal-, al apreciar que el recurrente, en su comentario, imputa al regidor municipal ser el causante directo de los incendios ocurridos en un espacio natural protegido. El juzgador no considera veraz tal acusación, pues el único testimonio de los ecologistas no es suficiente para demostrar la culpabilidad del Alcalde, que él mismo niega. El reproche judicial se dirige tanto contra aspectos de la narración de hechos (art. 20.1.d CE) como contra los juicios de valor expresados en el artículo (art. 20.1.a CE). No es fácil separar la expresión de pensamientos, ideas y opiniones de la estricta comunicación informativa, pues "la expresión de pensamientos necesita a menudo apoyarse en la narración de hechos y, a la inversa"
El artículo de opinión permite afirmar que lo que en el mismo se realiza es básicamente una crítica negativa acerca de la gestión urbanística y medio ambiental protagonizada por el querellante en su calidad de Alcalde, y no una imputación seria de la causación de los incendios. Es la omisión de cualquier actuación pública ante los efectos provocados por los incendios y los subsiguientes movimientos de tierras sobre el espacio natural lo que se le imputa a Albaladejo y lo que motiva la crítica de López Ros. Se afirma que la información transmitida no fue veraz porque sobre los términos de la entrevista hubo dos versiones contradictorias, la de los ecologistas (usada por López Ros) y la del Alcalde. Así, se confunde la exigencia de la veracidad de información con la verdad de lo comunicado y la diligencia en la búsqueda de información de Ros con la albsoluta certeza del resultado. Todo esto da lugar a la imposición de forma ilegítima de exigencias al periodista que desvirtúan su derecho constitucional a expresarse y a comunicar información.
La posibilidad de libre ejercicio de los derechos fundamentales a las libertades de expresión e información garantiza un interés constitucional relevante: la formación y existencia de una opinión pública libre. Esto es fundamental para la existencia de una sociedad democrática, en la que cada ciudadano puede formarse su propia opinión sobre los más diversos temas y es libre de escoger entre los ideales reinantes. Los derechos fundamentales no son ilimitados, pues si lo fueran podrían dañar los derechos de otros ciudadanos. Esto lleva a reconocer ciertos puntos de vital importancia para el caso que ocupa:
a) La Constitución "no reconoce un pretendido derecho al insulto." Es decir, están excluidas las expresiones absolutamente vejatorias que al margen de su veracidad, sean ofensivas u oprobiosas y resulten impertinentes para expresar las opiniones o informaciones de que se trate.
b) La información debe ser contrastada, aunque no siempre es posible. No obstante, se requiere que se compruebe su veracidad: una información falsa no es información.
c) Goza de protección constitucional aquella comunicación que, siendo veraz y no formalmente vejatoria, se refiera a asuntos con trascendencia pública cuyo conocimiento sea necesario para que sea real la participación de los ciudadanos en la vida colectiva. Los derechos subjetivos de las personas públicas pueden resultar afectados por opiniones o informaciones de interés general, pues así lo requieren el pluralismo político, la tolerancia y el espíritu de apertura, sin los cuales no existe sociedad democrática.
La aplicación de la anterior doctrina, expresiva de los criterios conforme a los cuales ha de delimitarse el contenido del art. 20.1 CE en confrontación con el derecho al honor reconocido en el art. 18.1 CE, conduce a la estimación del amparo solicitado, pues la conducta enjuiciada no fue sino legítimo ejercicio de las libertades de expresión e información.
El alcalde no era ajeno a las sospechas sobre su supuesta participación en el incendio. Hay más artículos sobre los hechos, y en alguno se pueden leer sus declaraciones, en las que afirmaba: "le habrán pegado fuego los ecologistas para darse publicidad, o los vecinos a los que molesta el carrizo." En cuanto a las críticas a su gestión pública, existe la "libertad de información, ejercida previa comprobación responsable de la verosimilitud de lo informado y en asuntos de interés público," que "no sólo ampara críticas más o menos inofensivas e indiferentes, sino también aquellas otras que puedan molestar, inquietar, disgustar o desabrir el ánimo de la persona a la que se dirigen, siendo más amplios los límites permisibles de la crítica, cuando ésta se refiere a las personas que por dedicarse a actividades políticas, están expuestas a un más riguroso control de sus actitudes y manifestaciones, que si se tratase de particulares sin proyección pública."
Se puede concluir que ni del contenido del artículo puede extraerse que existiera una inveraz imputación de hechos al querellante ni se puede acusar al periodista López Ros de expresar meras opiniones personales, sino que lo expresado por él merece protección constitucional.
Así, se otorga el amparo solicitado por Pedro López Ros y en consecuencia, se declara la vulneración de los derechos del recurrente a la libertad de expresión e información y se restablecen sus derechos, anulando la pena previa.

COMENTARIO JURÍDICO

El artículo 18.1 de la CE (Constitución Española) garantiza el derecho al honor, a la intimidad personal y familiar y el derecho a la propia imagen. En el artículo escrito por López Ros, se critica el carácter del alcalde hacia los jóvenes ecologistas, a los que según estos llama "basura". Cuando Albaladejo se queja ante la justicia del trato recibido por parte del periodista, no repara en los insultos que profirió hacia el Grupo naturalista Mar Menor.
En el artículo 20, se reconocen y protegen los derechos a expresar y difundir libremente los pensamientos, ideas y opiniones mediante la palabra, el escrito o cualquier otro medio de reproducción. Este es el derecho que López Ros ejerce cuando escribe y publica su artículo "El senador rompenidos" que, no obstante, ofende al sujeto al que se refiere con esto. El ejercicio de este derecho no puede restringirse mediante ningún tipo de censura previa, así como tampoco puede ser censurado el derecho a comunicar o recibir libremente información veraz por cualquier medio de difusión. De hecho, la Ley regula el derecho a la cláusula de conciencia y al secreto profesional en el ejercicio de estas libertades. El periodista, en este caso, tiene la conciencia tranquila tras lo publicado, pues es veraz.
Así, nos encontramos ante una oposición de derechos: el derecho al honor de Albaladejo frente al derecho a la libertad de prensa de López Ros. Dado que la información publicada es veraz, el periodista puede publicarla, pues la ciudadanía tiene pleno derecho de formarse una opinión crítica de los líderes públicos. El periodismo es base fundamental en un estado democrático. Los medios de comunicación son muy influyentes (por algo son conocidos como el cuarto poder), pero deben usar esta influencia para favorecer la formación de un criterio justo por parte de los ciudadanos de los temas y personajes públicos de los que tratan. López Ros cuenta en su artículo un hecho real en el que se puede intuir ciertas ideas sesgadas, pero al estar incluido en el apartado de opinión del periódico, estas están justificadas.
La dignidad del alcalde continúa intacta tras la publicación del artículo, ya que es un personaje público y su honor no se ha visto vulnerado. Así, se puede concluir que López Ros no ha cometido ningún delito.

COMENTARIO PERIODÍSTICO

A menudo, los periodistas se enfrentan al dilema de si publicar o no una información de la que son conocedores. Ellos deben dar a conocer a los ciudadanos lo que sucede en el mundo, ya que su principal deber es para con ellos, pero deben respetar una serie de leyes y normas que protegen a los sujetos sobre los que informan.
El derecho al honor es fundamental. En la sociedad que nos ha tocado vivir, se vuelve fundamental para el desenvolvimiento de ciertas actividades, sobre todo en el ámbito político. Los ciudadanos buscan personas en las que puedan confiar para darles sus votos y todo aquello que pueda ayudarles a formar una opinión sobre estos es esencial. A la hora de publicar un artículo sobre la casta política española, los periodistas deben tener cuidado con sus palabras: estas pueden suponer la victoria o la derrota para los objetos de sus críticas.
No obstante, los ciudadanos tienen derecho a leer diversas opiniones sobre un mismo tema para formarse una propia y a conocer las cosas buenas y malas de aquellos que dirigirán sus vidas. Estos deben ser respetados: cada uno tiente una vida privada de la que es dueño y señor, pero todo aquello que pueda repercutir sobre el bienestar de la sociedad debe ser puesto en conocimiento del pueblo.
López Ros informa sobre los hechos de los que era conocedor, y aunque no siempre sus palabras sean las más adecuadas, es su deber poner en conocimiento de los ciudadanos la versión de los acontecimientos de la que es sabedor. Seguramente, estos podrán acceder a otra versión por otro lado, en otro medio, y serán ellos mismos los que juzguen.
El respeto es la base de todo, pero sin conocimiento no se llega a ninguna parte.

jueves, 10 de mayo de 2012

Caso práctico 26

Segundo señala o Artigo 348 do Código Civil, a propiedade é:
a) o dereito a roubar aquelo que se precise.
b) o dereito a gozar e dispoñer dunha cousa, sen máis limitacións que as establecidas nas leis.
c) o dereito a expresarse libremente.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 25

Susana ten unha finca en Logroño. Como propietaria da mesma:
a) pode plantar repolos se quere.
b) pode prohibirlle a entrada á súa familia e aos seus amigos.
c) pode destrozar as fincas lindantes, xa que non coñece aos donos e non poderán responsabilizala dos danos.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 24

Carolina véndelle a Simón un tractor por 600 euros, pero nin recibe os cartos no momento nin entrega o tractor.
a) O contrato de compraventa é eun contrato consensual, o que significa que se perfecciona polo mero consentimento.
b) Non existe o contrato.
c) Para que o contrato fose válido, o tractor debería ser vendido como mínimo por 1000 euros, tal e como ven especificado na Constitución.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 23

Xulia e Michel firman un contrato obligatorio, irrevocable e realativo que, non obstante, é ineficaz. Esto pode deberse a que o contrato:
a) sexa inexistente.
b) fose firmado por Michael ante as continuas ameazas de Xulia a punta de pistola.
c) vise finalizado o prazo para o cal fora concebido.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 22

As obligacións poden ser:
a) de Dereito privado ou de Dereito público.
b) entre familiares de primeiro grao nada máis.
c) de Dereito privado, pois non existen as de Dereito público.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 21

Cando Mario falece prodúcese:
a) unha transmisión de bens ao seu único herdeiro, Pablo.
b) un intercambio de bens co seu único herdeiro, Pedro.
c) todos os seus bens son enterrados con el, pois así o determina a lei.
d) ningunha das anteriores.

Caso práctico 20

Xoán Carlos e Micaela casan e contraen un réxime de separación de bens, polo que en caso de separarse:
a) é indiferente o réxime escollido: o xuíz decidide sempre con que se queda cada un.
b) cada un conserva a propiedade dos seus bens.
c) a muller debe entregarlle todo a Xoán Carlos.
d) ningunha das anteriores.

sábado, 5 de mayo de 2012

lunes, 30 de abril de 2012

Sentencia abril

Sala Segunda. Sentencia 29/2009, de 26 de enero de 2009


PRESENTACIÓN E RESUMO DO CASO

Eduardo Inda (Pamplona, 1967) é un xornalista español salido da Universidade de Navarra que dende 2006 até 2011 foi director do diario deportivo Marca. Durante esta época, tamén colaborou en RadioMarca e en laSexta. Na actualidade, traaballa para El Mundo, do que foi director da Edición das Baleares. Esto trouxo moitas faladurías, xa que o acusaron de querer favorecer ao Partido Popular, liderado por Matas e que conseguiría chegar ao poder un ano despois de que Inda fose designado director do xornal. Ademais, no 2011 foi designado como novo director de Veo7, canle de televisión do grupo Unidad Editorial.
Joaquín Rabasco fundou ASI(Agrupación Social Independiente) en 1987. Este partido foi moi polémico porque defendía a educación en castelán e a dignificación dos forasteiros chegados ás Illas no Boom turístico dos 60, polo que é coñecido como o Partido dos Forasteiros. Foi presindente até 2007, cando dimitiu tras numerosos escándalos políticos e xudiciais, deixándolle o seu posto a Guillermo Roig. O Partido Socialista Español acusou a ASI de crear enfrontamentos entre peninsulares e baleares por motivos lingüisticos.
O 20 de xuño de 2003 Inda publicou un artigo titulado ""El hijo 'xenófobo' del concejal recibió 10,5 millones en 2001. Rabasco Noche interpuxo unha querella contra o xornalista acusándoo de ser o autor dun delito de inxurias por escrito e con publicidade, solicitando tamén a condena por responsabilidade civil da empresa editora do diario no que foi publicada a noticia (El Mundo). Este título respondía ao feito de que, cando o fillo do concejal de Llucmajor facía campaña para captar votos co coche electoral por S´Arenal, baixou a ventanilla e empezou a insultar a varias mulleres extranxeiras de xeito racista.
O xulgado 7 de Palma de Mallorca determinou na Sentencia núm 339/2005 do 31 de outubro de 2005 absolto ao xornalista por consideraz veraz a información que se publicaba no artigo. Non obstante, Rabasco Noche non estaba dacordo co resultado e interpuxo un recurso de apelación que se resolveu na Sentencia núm. 204/2006 do 26 de outubro de 2006. Inda foi condeado a pagar 3000 euros de indemnización de responsabilidade civil, solidariamente extendida ás entidades Unidad Editorial, S.A. E Rey Sol S.A. e 10 euros diarios durante 15 días como multa. A Audiencia Provincial considera que o personaxe non é público, xa que é necesario recurrir ao pai para que se coñeza quen é, e ademais a palabra "xenófobo" é ofensiva máis alá da súa veracidade.
Dáse de novo un recurso, onde se alega que Rabasco Noche fora denunciado pola policía como "xenófobo" e que non se debe facer unha extensión deste adxectivo, xa que o artigo non contén palabras malsoantes nin ofensivas. Ademais, indícase que adquirira relevancia pública dende o momento no que se proba a súa involucración na malversación de caudales público.
O 29 de maio de 2008 a Sala Segunda do Tribunal Constitucional acordou admitir o trámite da demanda e o 21 de outubro de 2008 ingresa no Rexistro Xeral deste Tribunal un escrito de José Luís Ferrer Recuerdo, Procurador dos Tribunais, en nome de don Eduardo Inda Arriaga, Unidad Editorial, S.A. E Rey Sol, S.A., no que reitera o dito no recurso. Así, o Fiscal considera que a conduta penada ten cabida dentro do ámbito protexido da liberdade de expresión e da liberdade de información, en tanto esta era veraz e o calificativo de "xenófobo" era descriptivo. Ademais, entende que o importante non é a relevancia pública, senón os delitos en si mesmos. O 22 de xaneiro de 2009 señalouse para deliberación e fallo da Sentencia o 26 do mesmo mes e ano.
Finalmente, o Tribunal Constitucional falla a favor de Inda e determina que ten liberdade de publicar información veraz, declarando nula a sentencia do 26 de outubro de 2006 da Sección Primerira da Audiencia Provincial de Palma de Mallorca.
Como dato curioso, en 2010, Joaquín Rabasco, xa exconcejal de ASI , foi condeado a seis anos de prisión. A Audiencia balear impuxera catro anos de cárcere a Rabasco por un delito de malversación de caudais públicos e dous anos polo alzamento de bens. Esta trama foi denunciada en 2001 polo entón rexidor do PSOE en Llucmajor, Juan José Maestre, e desenvolvérase entre 1999 e 2002. O Tribunal balear mantivo que este señor ía recibir cartos a cambio dos seus votos cara Lluc Thómas que consentía esto sen lucrarse directamente coas operacións. Non obstante, a Audiencia determinou que este sabía que Rabasco participaba, directa ou inderectamente, en case todas as festas e eventos municipais, "lucrándose inflando as facturas que presentaban o Concello, el o Aldao, o que consentía e toleraba." A Thómas non lle conviña enfrontarse con Rabasco.

ARGUMENTACIÓN XURÍDICA

Inda recurre a Sencia do 26 de outubro de 2006 alegando que vulnera o seu dereito á liberdade de expresión (art. 20.1. a CE) ao superpoñer a este o dereito ao honor (art. 18.1 CE) do querellante, Rabasco Noche. Dedúcese, así mesmo, que consideran vulnerado o dereito áliberdade de información (art. 20.1. CE). É importante coñecer a diferencia entre ambas liberdades, xa que moitas veces mestúranse e poden chegar a confundirse. Por un lado, a liberdade de expresión fai referencia aos pensamentos, ideas e opinións, mentres que a liberdade de información concrétase na comunicación de feitos veraces e de interese. Moitas veces, mestúranse, polo que á hora de xulgar sempre é necesario determinar cal das dúas liberdades é a que predomina en cada caso. Así, cabe destacar que "é obvio que os feitos probados non poden ser a un mesmo tempo valorados como actos de exercicio dun dereito fundamental e como condutas constitutivas dun delito." (SSTC 2/2001, de 15 de enero, FJ 2; 185/2003, de 27 de octubre, FJ 5). É dicir, a menos que se trate de difundir información sobre feitos noticiosos ou noticiables polo seu interese público e que a información sobre estes feitos sexa veraz, a liberdade de información non está constitucionalmente respaldada e o seu exercicio poderá afectar a algún dos dereitos que anuncioa o artigo 20.4 da CE como límite.
Tamén se especifica nas leis que a veracidade non debe influír sobre a opinión pública, senón que debe ser obxectiva, fomentando o pluralismo como base da convivencia. Así, non se poderán emitir noticias baseadas en rumores, insidiosas ou aquelas gratuítas ou infundadas. A veracidade conleva o contraste previo cos feitos obxectivos (SSTC 6/1988, de 21 de enero; 28/1996, de 26 de febrero; 52/1996, de 26 de marzo; 3/1997, de 13 de enero; y 144/1998, de 30 de junio) e a dilixencia do narrador pode terse en conta a pesar de resultar veraz a información que publica se esta conleva danos para o honor dun terceiro.
En canto á noticiabilidade, débese verificar o interese social da información, xa sexa polo carácter público da persoa á que se refire ou polo feito en sí no que esa persoa estea involucrada. Se cumple esto, pódese afirmar que é encuadrable dentro da prensa libre necesaria nun sistéma democrático (STC 171/1990, de 12 de noviembre, FJ 5).
O art. 20.1 CE non recoñece un pretendido dereito ao insulto, xa que a emisión de apelativos innecesarios e que poidan causar unha lesión inxustificada á dignidade das persoas (Art. 10 CE) ou ao prestixio das institucións non fomenta a formación dunha libre opinión persoal dos lectores non está protexido por lei. Ademais, os cauces nos que se difunda esta información son determinantes.
Na noticia, faise referencia ao feito de que o querellante recibira 10.500.000 pesetas dunha das entidades administradas por unha colaboradora do seu pai, polo que según o xornalista, se confirma que este financiou ao seu partido e a membros da familia con empresas construidas ex profeso para contratar co Concello. É preciso determinar que relación garda este feito co motivo da querella, e se é xustificada a súa presencia no titular. Na cabeceira da noticia non poden aparecer expresións que conleven a vulneración do honor das persoas e que, ademais, non introduzan a información que se vai dar a continuación. Neste caso, está xustificada a palabra "xenófobo" porque é certa e reviste de especial importancia no caso: Rabasco Noche despreciou ás prostitutas durante unha campaña electoral. Así, todos os cidadáns teñen dereito a coñecer este suceso independentemente da relevancia pública ou privada do suxeito, xa que se pon en conexión coa función constitucional da existencia dunha comunicación pública libre como garantía do principio de lexitimidade democrática (STC 6/1981, de 16 de marzo, FJ 3) para que o cidadán poida formar libremente as súas opinións e participar de modo responsable nos asuntos públicos (STC 159/1986, de 16 de diciembre, FJ 6). Vólvese fundamental, unha vez máis, a dilixencia e a obxectividade dos feitos probados. Contra Rabasco Noche había un procedimento penal aberto según o cal os policías de Palma escoitaran a el e aos seus acompañantes no coche de ASI proferir insultos racistas, discriminatorios e xenófobos. Por tanto, a expresión non é vexatoria nin ofensiva, xa que chamarlle "xenófobo" a unha persoa que sinte odio, repugnancia ou hostilidade cara os extranxeiros non supón unha negación da súa dignidade en canto a persoa. Non é unha expresión formalmente vexatoria que resulte gratuita ou innecesara para a información que se pretende transmitir (STC 198/2004, de 15 de noviembre, FJ 7).
Por tanto, cabe deducir que no contexto no que foi empregada a expresión do titular, non pon en dúbida de maneira desproporcionada e desvinculada da información e as súas fontes a honorabilidade do aludido, nin pode ser calificada de mera invención carente de cobertura constitucional, de modo que se trata dun exercicio lexítimo da liberdade de información (Art. 20.1 CE d) ) que non pode ser restrinxida mediante unha sanción penal.

COMENTARIO XURÍDICO
A lei é subxectiva e depende da interpretación de cada persoa. Por eso, é importante que esta sexa o máis xusta e correcta posible.
Rabasco Noche profire insultos cara unhas prostitutas extranxeiras ante a atenta mirada duns gardas. Estes dan conta do acontecido e iníciase un trámite lexislativo que remata coa absolución de Inda tras chamarlle "xenófobo" ao mallorquín.
En primeiro lugar, no Artigo 20 recoñécense e protéxense os seguintes dereitos, divididos en catro apartados e reñacionados coa liberdade de expresión:
a) Expresar e difundir libremente os pensamentos, ideas e opinións mediante a palabra, o escrito ou calquera outro medio de reprodución.
b) Á produción e creación literaria, artística, científica e técnica
c) Á liberdade de cátedra.
d) A comunicar ou recibir libremente a información veraz por calquera medio de difusión. A Lei regulará o dereito á cláusula de conciencia e ao secreto profesional no exercicio destas liberdades.
O exercicio destes dereitos non pode restrinxirse mediante nindún tipo de censura previa, e será a Lei a que regulará a organización e o control parlamentario dos medios de comunicación social dependetes do Estado ou de calquera enten público e garatirá o acceso a ditos medios dos grupos sociais dos grupos sociais e políticos significativos, respetando o pluralismo da sociedade e das diversas linguas de España. Non obstante, estas liberdades teñen límites, e estes están no respecto aos dereitos recoñecidos no propio Título, nos preceptos das Leis que o desenvolven e, especialmente, no dereito ao honra, á intimidade, á propia imaxe e á protección da xuventude e da infancia.
Unha pregunta que se plantexa neste caso é a lexitimidade de vulnerar o dereito á honra, á intimidade ou a imaxe a cambio da prevalencia do dereito de expresión.
O dereito ao honor, imaxe e a intimidade son dereitos personalísimos. O Art. 18.1 da CE garantiza o dereito ao honor, a intimidade persoal e familiar e o dereito a propia imaxe. Estos tres dereitos independentes e autónomos defenden bens xuridicos distintos ainda que teñan un tronco común: a dignidade da persoa. Producírase unha vulneración do dereito da honra cando se produza unha intromisión ilexítima na dignidade da persoa que lesiona ou atenta a consideración social da mesma e da súa propia integridade moral. A lei orgánica 1/1982 distingue dous tipos de persoas no tocante ao dereito da honra, pois distingue personaxes públicos dos privados: os primeiros verán restrinxidos os seus dereitos cando afecta a esfera da vida privada.
Rabasco Noche non é realmente un personaxe público, xa que para saber quen era no ámbito da política é necesario remitirse a seu pai. Non obstante, o motivo de que Inda o denomine "xenófobo" ten lugar nas rúas e calquera persoa podería telo visto. Insultou a outras persoas, e a pesares da existencia da liberdade ideolóxica na nosa lexistación (Art. 16) o Art. 14 defende que todos os españois somos iguais ante a Lei, e que non pode prevalecer discriminación algunha por razón de nacemento, raza, sexo, relixión, opinión ou calquera outra condición ou circunstancia persoal ou social. A RAE define "xenófobo" como "odio, repugnancia ou hostilidade cara os extranxeiros", polo que en realidade Inda non se equivocaba cando denominaba así a Noche Rabasco.

COMENTARIO XORNALÍSTICO

A xustiza vai moitas veces máis alá dos tribunais e chega ás rúas, onde moitos a toman pola súa propia man. Por sorte, non sempre acontece así.
Cando Noche Rabasco insultou a unhas prostitunas na rúa, non pensaba que eso lle acarrearía os problemas cos que máis tarde se tivo que enfrontar. Inda sacou á luz os feitos e deixou ben claro á vista de todos aqueles que o quixeran ver o que o fillo de Joaquín Rabasco era un xenófobo. Máis alá do que esta palabra poida conlevar como insulto, é unha verba cun significado claro: odio ou medo aos extranxeiros. Ante a dúbida de que o home en cuestión temese ás prostitutas ás que ían dirixidas as palabras, está claro que non era moi favorable á súa presenza na rúa.
Os cidadáns teñen dereito a coñecer o que acontece, a ter información obxectiva que lles permita coñecer o mundo no que se desenvolven e a sociedade á que pertencen. Inda é un xornalista cunha dilatada carreira que así o avala. Cando elaborou o seu artigo, xulgou positivo para todos o acontecemento polo cal máis tarde sería denunciado, e non se equivocaba: os Tribunais remataron por darlle a razón.
O feito de que hoxe en día siga habendo xente que rexeita o diferente é unha mostra do que á sociedade lle queda por avanzar. Moitas veces, son casos excepcionais que ensucian o que se constrúe entre todos, pero é tarefa dos xornalistas denuncialo e da xustiza poñer os puntos sobre as íes.

sábado, 31 de marzo de 2012

Entrevista a Mercedes Pérez

"Un okupa busca denunciar a dificultade para acceder a unha vivenda"


O artículo 348 del Código Civil Español, define a propiedade como”o dereito de gozar e dispoñer dunha cousa, sen máis limitacións que as establecidas nas leis.”


Boimorto // Paula Quintás López

O catedrático en dereito romano da Universidad de A Coruña , Julio García Camiñas, define o termo okupa como aquela persoa que "se introduce ilegalmente nunha vivienda desocupada allea." A Policía informa de que os inmobles máis propensos a convertirse no fogar de persoas que non tiñan dereitos sobre os mesmos son os que están abandonaos, sobre todo nas cidades. En España, destaca Barcelona, xa que a maior parte das sentencias sobre o tema proceden da Audiencia Provincial de Barcelona. Non obstante, cada vez son máis os casos que se dan a coñecer nos medios de comunicación chegados de diferentes puntos do país mediterráneo. Pero, que hay en realidade detrás do fenómeno okupa? Mercedes Pérez, abogada colexiada número 4.919 do ICACOR , acláranos a situación e explícanos que di a Lei Española sobre este suceso.


Entrevistadora: A quen considera okupas a lei española?
Mercedes Pérez: A lei considera okupas a quen ocupa unha finca urbana ou rústica, sin que medie consentimento do seu dono, usufructuario ou calquer outra persoa con dereito a poseer esa finca

E: Se houbese un contrato previo entre a persoa que permanece ilegalmente nun inmoble e o dono, segue a ser válida a denominación de okupa?
M.P: Si existe un contrato previo presupoñemos que é de arrendamento, con pago de renda ou en precario, nas súas diferentes modalidades ou condicións. Un contrato pode extinguirse ou ben por incumprimento dalgunha das súas condicións ou simplemente por expiración do contrato. Chegados a esta situación, o inquilino que permanece no inmoble, habita de forma ilegal, pero esto non quere decir que sexa un okupa, no sentido máis estricto do termo, xa que un okupa o que busca é entrar en vivendas abandonadas ou desocupadas, denunciando así a dificultade para acceder a unha vivenda, a especulación, etc. Ademáis, neste caso non iríamos pola vía penal, senón que iríamos pola vía civil, e o lanzamento do inquilino da vivenda efectuaríase por funcionarios do xulgado, non conleva a carga policial do movemento okupa. E didir, ambas situacións non teñen o mesmo tratamento xurídico, polo que non as podemos equiparar.
Edificio de Barcelona dende o Parque Güel /Imaxe libre de Copyright

E: No artículo 47 da Constitución afírmase o dereito a unha vivenda digna. Non se pode considerar que os okupas están levando a cabo tal dereito? Se se escudan detrás de dito artículo, seguen a estar incumplindo a lei?
M.P:Non porque o art.47 da C.E. de 1978, non remata ahí, senón que ten un punto e seguido e di que "Os poderes públicos promoveran as condicións necesarias e establecerán as normas pertinentes para facer efectivo este dereito, regulando a utilización do solo dacordo co interés xeral para impedir a especulación."
Esta premisa lévase a cabo mediante a regulación de normativa do R.D. 1346/1976, Ley sobre el régimen del suelo y Ordenación Urbana; do R.D. 2028/1995, polo que se establecen as condicións de acceso á financiación cualificada estatal de vivendas de protección oficial promovidas por cooperativas de vivendas e comunidades de propietarios ao ampar dos Planes estatales de Vivienda e a Ley de Arrendamientos Urbanos. En ningún momento se establece que se non tes vivenda poidas ocupar unha de outro titular; ademais, hai que ter en conta unha premisa xeral, que o dereito de uns remata cando empeza o dereito dos outros, tamén hai que respetar o dereito a propiedade privada, non podes poseer unha finca sen consentimento de outra persoa que traballou para pagala.

E: Pode calquera persoa denunciar a presenza dun okupa nun inmoble ou existen uns requisitos? De ser así, que requisitos serían?
M.P: A ocupación sólo a pode denunciar o propietario, usufructuario ou persoa que teña título sobre esa finca, está tipificado como un delito de usurpación ( art. 245 do Código Penal). Unha terceira persoa podería denunciar por outros delitos, como por exemplo desorden público ( art. 557 C.P.); delitos contra o patrimonio histórico (art.556 C.P.), etc.. Todos terían o factor sorpresa, xa que iríamos pola vía penal, non é necesario a notificación, e o final tamén conseguiríamos o desaloxo.

E: Pode o demandante reclamar unha compensación por danos e prexuícios? En que consistiría esta?
M.P: Si, no corpo dunha demanda expos os feitos, os fundamentos de dereito, e o final expresas o que solicitas, o que pides. Neste caso solicitaríamos o desaloxo, máis o abono por Responsabilidad Civil de danos, os que se ocasionaron o inmoble, roturas, roubos, etc, e perxuizos, por exemplo si deixaches de percibir unha renda por inquilino potencial, etc. Todo ca súa correspondiente valoración que tes que demostrar con probas, facturas, periciales etc, e debes solicitar unha cantidad líquida e esacta, non vale decir "máis ou menos".

E: A través de que procesos pedería un okupa facerse coa casa na que vive de xeito ilegal?
M.P: Como calquer outro cidadán, mediante o empleo das distintas formas de adquirir a propiedade ou a posesión; compraventa, arrendamento, doazón, permuta etc. Pero existe unha figura denominada usucapión ou prescripción adquisitiva ou positiva, recollida no art. 1930 do Código Civil, que che permite mediante a posesión pública e pacífica do inmoble adquirir a propiedade( posibilidade para calquer persoa); a posesión non pode ser violenta , oculta ou clandestina; dependendo da naturaleza ten distinta duración no tempo, a máis longa ou denominada extraordinaria ten que ser durante o transcurso de máis de 30 anos, aquí o problema radica na carga da proba.

E: Se o dono do inmoble non lle está dando un bó uso dacordo coa lei española, podería un okupa que sí o fixese facerse coa súa posesión?
M.P: Actualmente non, xa que este tipo de ocupacións tipifícanse no Código Penal como un delito de usurpación. Antes do Código Penal de 1996,sólo cabía a posibilidade de que o propietario da finca ocupada denunciase porque lle impedían utilizar a súa propiedade, por coacción, non estaba especificamente penado, esto iniciaba un proceso civil que remataba con orden de desaloxo, e "excepcionalmente" dábaselle a razón os okupas, considerando factores como o estado de edificio, abandono, etc . Pero si un edificio está en estado ruinoso ou abandonado temos outras vías. No banco de terras existe esta previsión, pero dudo que sexa sustraible para os inmobles de natureza urbana.





Nota: a entrevista baséase nunha noticia do xornal DeLunsaVenres do día 22/03/2012, aceptada pola profesora Paloma Fisac de Ron.

viernes, 23 de marzo de 2012

Errata Voz de Galicia


Nesta imaxe dun pequeno artigo de La Voz de Galicia pode observarse o desliz cometido polo autor de ditas palabras. Publicado hai unhas dúas semanas, é temporalmente imposible que o británico e o italiano secuestrados o estivesen dende maio de 2022, posto que para esa data quedan aínda dez anos e dous meses.

sábado, 17 de marzo de 2012

Caso práctico tema 19


Marisol valora mucho su valor, por eso decide transmitírselo a su mejor ciber-amiga, a la que conoce desde hace una semana y media.

a) El honor se transmite por sangre: es algo genético que no puedes transmitirle a un amigo.
b) El honor pertenece al derecho subjetivo no transmisible.
c) Marisol puede ceder su honor a quien le dea la gana, siempre y cuando sea mujer como ella.
d) Ninguna de las anteriores.

jueves, 15 de marzo de 2012

Caso práctico 18


Mustafá déixalle en herdanza ao seu neto Moncho dúas casas. Moncho é fillo de Michelle, pero aínda non naceu: esta está embarazada de dous meses.

a) Como Moncho non nacera cando Mustafá faleceu, nunca poderá herdar nada.
b) Mustafá non ten dereito a decidir sobre o seu patrimonio.
c) Os netos non poden herdar dos seus avós en ningún caso.
d) Ningunha das anteriores.

Caso práctico 17


Mónica e Isabella deciden solucionar un pleito que tiñan pendente no xuzgado. Como é moito máis guapa que a súa opositora, Isabella conta con saír victoriosa.

a) A beleza determínao todo: os guapos sempre gañan.
b) Os corpos de ambas teñen a efectos xurícos a mesma consideración.
c) Mónica vai gañar, porque ao ser máis fea dalles pena aos xuíces, que a apoirán en todo momento.
d) Ningunha das anteriores.


Noticia xurídica 1


ADOPTAR ESTÁ DE MODA


Numerosos famosos, entre os que se encontra Melanie Olivares, adoptan pequenos chegados dos países menos favorecidos a pesar do complicado proceso


Paula Quintás López / Boimorto

A actriz Melanie Olivares, de 39 anos de idade, deu a luz recentemente a súa segunda filla, á que puxo o nome de Manuela. Tanto ela como a súa parella, Javier Rojas, móstranse contentos coa pequena. Melanie tiña xa unha filla, Martina, adoptada no ano 2007.

Melanie, coñecida polo papel de Paz en Aída, colabora con Intervida , unha ONG destinada a protexer os dereitos dos máis pequenos, mellorando as condicións de vida da infancia e das súas familias. Estas accións son cada vez máis correntes entre personaxes coñecidos por aparecer a miúdo na prensa rosa. De entre todos, sobresae o caso de Brad Pitt e Angelina Jolie. Esta última leva a cabo numerosas accións humanitarias arredor do globo e ten adoptados tres fillos de diferentes nacionalidades que xurídicamente levan o apelido Jolie-Pitt.

Con estes precedentes e mulleres como a protagonista de Lara Croft de exemplo, non é de extranar que hai cinco anos Melanie se atrevera a adoptar á pequena etíope, que contaba con tan só seis meses. E é que a adopción non é unha fase rápida e sinxela, senón que consta dunha serie de pasos que non todos logran superar.


Os fillos adoptados son, a nivel legal, iguais que os biolóxicos.
Fonte: Patricia F.
Adoptar en países como Etiopía é un complicado proceso no que se requiren unha serie de requisitos que poucos cumplen. Dende ADDIS Galicia infórmase de que os matrimonios adoptantes deben ser heterosexuiais (non se admiten parellas de feito) ou mulleres monoparentais que adoptaran previamente no país africano. En cada Comunidade Autónoma, ademais, establécese o custo da adopción e a idade do rapaz. O número de adopcións na Comunidade galega varía cos anos, pero segundo datos proporcionados por esta ONG, en xaneiro deste ano foron 6 os rapaces acollidos por familias. No mesmo mes de 2010 e 2008, ningún rapaz foi adoptado, mentres que en 2007 a cifra situouse en 14. O número de adopcións non é algo fixo senón que varía cos anos. O feito de que os requisitos sexan tan duros (para favorecer tanto ao rapaz como á familia) fai que o número de adopcións non sexa máis elevado.

Por outra banda, dende a Xunta de Galicia infórmase de que o número de nenos e nenas susceptibles de seren adoptados en países desenvolvidos (como é o caso de España) diminúe progresivamente grazas ao sistema de protección a infancia, á evolución favorable das condicións socio-económicas e ao descenso da taxa de natalidade.

A catedrática de dereito da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Mª Paz García Rubio explica que a relación entre adoptados e adoptantes é unha relación de "filiación, son fillos como os que tes de xeito natural, exactamente igual." Así, os deberes para con eles por parte dos pais son os mesmos que se fosen fillos biolóxicos. Mesmo un abandono se trata do mesmo xeito, sendo a adopción irrevogable "a menos que os pais bióloxicos non souberan que se estaba dando en adopción este neno. Así, o xuiz pode dictaminar a extinción da adopción."

Por outra banda, a profesora Rubio aclara que "A adopción, actualmente, é un modo de filiación. Regúlase no Código Civil, pero hai Comunidades Autónomas que teñen competencias para establecer as súas propias normas, parecidas ás do Código Civil. Galicia estableceu unhas poucas normas na súa Lei do Dereito Civil que están recurridas ao Constitucional. Estamos agardando a saber se son constitucionais ou non. De momento, estánse aplicando."

Melanie adoptou porque era eso o que sentía que debía facer. Tal e como afima Inmaculada Ferndez-Nespral, nai adoptiva e membro da Xunta Directiva de MANAIA (asociación galega de axuda á adopción) o que impulsa á xente a adoptar é "o desexo de ser pais, se ben o interese primordial que debe primar en toda adopción é o dereito dos menores a ter unha familia. Por tanto, a través da adopción podemos conciliar ambos desexos e intereses, e sen dúbida, lógrase a través deste marabilloso mundo da adopción."

sábado, 10 de marzo de 2012

Dereito audiovisual

INCAPACITACIÓN




A demencia senil impide que actuemos de xeito adecuado



O avó Simpson ten todas as papeletas para padecer demencia senil: ten pérdidas de memoria e cóstalle prestar atención e non evadirse. Incluso se chega a insinuar este feito nalgún capítulo.

Segundo a Constitución, este é un motivo de incapacitación susceptible de graduación.

O Artículo 200 do CC establece que son causas de incapacitación as enfermidades ou deficiencias persistentes de carácter físico ou psíquico que impidan á persoa gobernarse por si mesma.
Neste vídeo pode verse a irresponsabilidade que mostran os protectores do patriarca Simpson. Se está incapacitado, porque lle deixan coidar do bebé?

Probablemente teña unha protección do ámbito patrimonial, de xeito que sexa o seu fillo (Homer) o que preste asentimento nos actos de disposición e administración realizados polo incapacitado. Esto deberíase a que o suxeito en cuestión non ten cónyuge, pais nin persoa desiganda previamente á súa enfermidade que o tutelen, polo que debe ser a descendencia a que se encargue del.

Esta situación dáse a miúdo en moitas familias, de forma que os avós acaban metidos en residencias onde, pese a seren atendidos (normalmente) ben, acaban por "atrofiarse" máis e sentirse peor. O cariño da familia, estar na casa, é algo que non se paga co diñeiro que se gasta en residencias da terceira idade. Así mesmo, pode resultar beneficioso para todos.

Casos prácticos temas 13, 14, 15 e 16


Tema 13:

Luís e María teñen en réxime de acollemento familiar preadoptivo a Gonzalo. Esto quere dicir que:

a) a súa intención é previa á adopción.
b) Gonzalo é fillo biolóxico de Luís e María. Dicir que está en réxime de acollemento familiar é outra forma de expresar esto.
c) non vive con eles, que tampouco teñen deberes con respecto a Gonzalo.
d) Ningunha das anteriores.


Tema 14:

Xoán desaparece cando o avión no que viaxaba se accidenta no Mar Maediterráneo. Pese á búsqueda exhaustiva dos viaxeiros e do avión, non é posible encontrar restos de ningún deles. Nove meses despois, a súa esposa Xoana pregúntalle a un dos seus fillos (abogado) se segue a estar casada.

a) Sí, nove meses despois a declaración de falecemento disolve o matrimonio.
b) Teñen que pasar como mínimo vinte anos para que se disolva o matrimonio.
c) Unha vez te casas, fálo para sempre (é imposible disolver esta unión).
d) Ningunha das anteriores.


Tema 15:

Maikel e Iria (españois) queren adoptar un rapaz etíope, pero a irmá de Iria, Xeila, díxolles que non o fixeran porque o rapaz sería sempre extranxeiro. É esto certo?

a) Non. O rapaz, ao ser menor adoptado de forma plena, adquire por este feito a nacionalidade española.
b) Non. Ao ser adoptado, o rapaz deixa de ser de algún sitio en concreto e deberá solicitar a nacionalización alá onde el prefira.
c) Sí. Nunca poderá ser español porque non naceu en España.
d) Ningunha das anteriores.


Tema 16:

As persoas xurídicas:

a) non existen.
b) teñen capacidade para Dereito e obrigacións en termos similares aos que teñen as persoas físicas.
c) son agrupacións de persoas físicas.
d) Ningunha das anteriores.

viernes, 2 de marzo de 2012

Casos prácticos temas 9, 10, 11, 12

Tema 9:

Marcos ten 13 anos e está moi namorado de Xonxa, de 15 anos de idade. Como o amor é correspondido, decide pedirlle matrimonio e a rapaza acepta. Poden casar?
a) Sí, porque é amor verdadeiro.
b) Sí, porque llo pediu como na súa película favorita (de xeonllos e con anel polo medio).
c) Sí, porque podes casar independentemente da túa idade.
d) Ningunha das anteriores.


Tema 10:

Xoel afirma que padece unha incapacitación que non lle permite traballar e pretende recibir unha paga, polo que presenta un papel firmado por súa nai que confirma o suposto.
a) É totalmente válido: as nais son moi sabias.
b) Non é válido: só un xuíz podería declaralo incapacitado.
c) Xoel é o único que sabe se está capacitado ou non.
d) Ningunha das anteriores.


Tema 11:

Luís Martínez e Marta Caxide teñen un fillo ao que chaman Pedro. Deciden poñerlle primeiro o apelido da nai e logo o do pai.
a) Pedro apelidarase Martínez Caxide independentemente do que queiran os pais.
b) Pedro poderá apelidarse Caxide Martínez se así o deciden seus pais.
c) Pedro non terá apelidos ata que aprenda a falar e decida a orde dos mesmos.
d) Ningunha das anteriores.


Tema 12:

Sandra e Miguel casan totalmente namorados. Dende o momento no que este matrimonio é válido ante a lei, ambos adquiren como deberes:
a) Vivir xuntos.
b) Gardarse fidelidade.
c) Non teñen deberes.
d) Ningunha das anteriores.